सुस्वागतम !!! MPSC Alert ह्या वेबसाईट वर आपले स्वागत आहे.

Apr 6, 2021

विधेयकांचा तुलनात्मक अभ्यास


:red_circle🟣 सार्वजनिक विधेयक (Public Bill)

:small_orange_diamond:फक्त मंत्री संसदेत मांडतात.

:small_blue_diamond:सरकारी धोरणे प्रदर्शित करतात.

:small_orange_diamond:पारित होणे तुलनेने सोपे

:small_blue_diamond:विधेयक फेटाळल्यास संसदेचा सरकारवर विश्वास नाही, असा अर्थ होतो.

:small_orange_diamond:विधेयक मांडण्यापूर्वी 7 दिवसांची पूर्वसूचना द्यावी लागते. विधी खात्याशी चर्चा करून संबंधित खाते याचा मसुदा बनवते.

🟣 खासगी विधेयक (Private Bill)

:small_orange_diamond: खासगी (मंत्र्यांव्यतिरिक्त) सदस्य मांडतो.

:small_blue_diamond:सार्वजनिक मुद्द्याबाबत विरोधी पक्षाची भूमिका प्रदर्शित करतात.

:small_orange_diamond:पारित होणे तुलनेने अवघड असते.

:small_blue_diamond:विधेयक फेटाळण्याचा अर्थ संसदेचा सरकारवर अविश्वास असा होत नाही.

:small_orange_diamond:विधेयक मांडण्यापूर्वी एका महिन्याची पूर्वसूचना द्यावी लागते.

:small_blue_diamond:विधेयक तयार करण्याची जबाबदारी संबंधित सदस्याची असते.

:small_orange_diamond:सार्वजनिक व खाजगी विधेयक पारित मात्र सारख्याच पद्धतीने होतात.

पंतप्रधान पदाबद्दल महत्त्वपूर्ण फॅक्ट्स.

 :r

1980 च्या दिल्ली उच्च न्यायालयाच्या निर्णयानुसार पंतप्रधानपदी नियुक्ती होण्यासाठी त्यांनी लोकसभेत बहूमत सिद्ध करावे असे घटनेत म्हटलेले नाही. त्यामुळे राष्ट्रपती एखाद्या व्यक्तीस आधी पंतप्रधानपदी नियुक्त करून त्यानंतर ठराविक कालावधीमध्ये आपले बहुमत लोकसभेत सिद्ध करण्यास सांगू शकतात.

1. चरण सिंग (1979)

2. व्ही. पी. सिंग (1989)

3. चंद्रशेखर (1990)

4. पी. व्ही. नरसिंहराव (1991)

5. अटल बिहारी वाजपेयी (1996)

6. एच. डी. देवगौडा (1996)

7. आय. के. गुजराल (1997)